Hương vị kỳ lạ quê hương: Cá lưới bén.

Gọi cá vào

Ai yếu “nghiệp vụ” cũng được an ủi dăm bảy con.

Ai biết tính hạnh hướng gió, độ sâu, dòng nước, con sóng để giăng lưới đúng cách thì cá đóng dày đặc, phải bê nguyên tấm lưới lúc lỉu những cá là cá về nhà kêu vợ con xúm nhau mà gỡ. Người bán với kẻ mua là tình làng nghĩa xóm nên “giao thương” thật dễ thương vậy đó.

Cá lưới bén tươi ròng nên thịt ngon một cách “nhức nhối”. Không cần chạy chợ vì cá bao giờ cũng được các chị nội trợ mua ngay khi vừa đưa ra khỏi lưới. Họ lội ra chỗ nước gần tới ngực thì giăng lưới.

Nếu sợi cước lớn một tí, dù chỉ một “dăm” thôi, cá sẽ phát hiện lưới và vẫy đuôi đổi hướng ngay. Người giăng lưới bén thanh nhàn lắm: quần xà lỏn, chân trần, tấm lưới lắt lẻo trên vai, đi lơn tơn xuống biển khi bóng đêm mới bắt đầu tan. Cá đối, cá dẻo hay dính lưới bén. Dù là món nào thì cá đối cùng cá dẻo cũng phả hương vị ngọt thơm đậm đà tràn ngập mặt lưỡi, thấm tới tận chân răng.

Rời làng lên phố, mỗi lần gặp nhau, biết đứa nào sức khỏe tốt, làm ăn vượng là khen ngay: Hèn chi mặt tươi như cá lưới bén. Gặp cá suốt (loại cá giống cá cơm nhưng mình có vảy), chúng không những không bơi tránh đi mà “bấm nhau” nhất loạt phóng qua lưới, đẹp như những vận khích lệ nhảy sào, y như rằng nó muốn trêu tức.

Gần nửa tiếng, cũng là lúc đằng đông ánh hồng vừa rựng, họ lội ra kéo lưới. Nhà nào buổi sáng mua được cá này thì trưa và chiều hôm đó sẽ có ba món: canh cà chua, chiên và nướng. Giăng xong, họ lên bờ chờ lưới. Trẻ thì đi dọc theo mé biển, tranh thủ bắt còng, cúm núm, rù rì để làm món rang me ngon “cháy” lưỡi.

Chúng tuy nhỏ nhưng huyễn hoặc người mua ở vẻ đẹp sinh động, đưa ra rổ rồi vẫn quẫy rột rẹt nghe rất vui tai. “Cứ lấy về nấu, cò kè làm cái gì, đưa bi nhiêu đưa, sao cũng được mà”, chủ cá xởi lởi nói.

Con em làng chài không đứa nào không lớn lên từ cá lưới bén. Cá đối thân tròn, vảy ngời ánh bạc bình minh.

Cá dẻo trơn láng, bộ vi vàng nhạt, toàn thân trắng lóa dưới ánh nắng đầu ngày. Đặc điểm của loại lưới này là sợi cước mảnh như tơ, mảnh đến mức khi thả xuống nước không thấy lưới đâu, cá cứ việc thong dong bơi và dính lưới.

Già thì nằm ngửa ngắm sao mai và hít thở sinh dưỡng. Trần Cao Duyên.