Vấn đề khác là khi tính tốc độ tăng trưởng GDP có loại trừ nhân tố giá, chỉ tiêu giá để loại trừ của địa phương cũng chưa chuẩn theo quy định
Câu chuyện khởi nguồn từ một cuộc đàm đạo về bẩm "Nhìn lại nửa chặng đường phát triển kinh - tế từng lớp 5 năm 2011-2015 và những điều chỉnh chiến lược" mới đây, khi Trưởng Ban Kinh tế Trung ương Vương Đình Huệ khơi mào tranh luận: "GDP tỉnh nào cũng tăng cao mà chỉ tiêu cả nước chỉ 5,5% thì không biết GDP chạy đi đâu?".
Có thông báo cho biết, nếu tính theo mốc năm 1994 (nay là mốc 2010), chỉ tiêu giá của địa phương chỉ bằng khoảng một nửa của cả nước, dẫn tới tốc độ tăng GDP theo giá so sánh "được lợi" khi tâm tính.
Điều này bắt đầu gây sức ép lên chính quyền và tất các cơ quan cấp tỉnh. Tại sao không coi GDP như một chỉ tiêu tham khảo mà quá trọng nó như vậy để trở thành chỉ tiêu thành tích, làm nhiễu điều hành tổng thể kinh tế? Phải chăng, vì nó quá quan trọng nên nhiều quy hoạch hoành tráng được các địa phương vạch ra, nhưng tham vọng chỉ để lại những khu công nghiệp tỷ lệ lấp đầy thấp, những chợ không có người kinh dinh? Hay tại sao, đã có những thắc mắc ngụ ý nhấn mạnh chỉ tiêu GDP cấp tỉnh có giá trị sử dụng thấp, nhưng vai trò của nó không thay đổi cho đến tận giờ?.
Với mô hình tính nết ít từ dưới lên trên như bây chừ, việc tính trùng là thẳng tính. Mới đây, lãnh đạo TP. Nhưng nếu GDP không "chịu" dừng lại ở vị thế là một phương tiện đánh giá, câu chuyện đã khác.
Hồ Chí Minh, Hà Nội có giá trị sản lượng dầu thô xuất khẩu khá lớn dù mỏ dầu nằm ở Vũng Tàu hay Cà Mau. Và câu chuyện này không chỉ ở chỉ số GDP mà nó có cả trình bày của tỷ lệ cơ cấu các ngành kinh tế trong cấu thành GDP của những tỉnh muốn chứng minh đang tiến nhanh đến mục tiêu "công nghiệp hóa"… Theo TBNH. # Chuẩn y thì trở thành chỉ tiêu mang tính chỉ đạo xuyên suốt toàn hệ thống chính trị địa phương.
Sẽ được tập kết ở cấp này. Nói về câu chuyện GDP của địa phương, đã có nhiều ý kiến khác nhau, một phía cho rằng, không cấp thiết phải duy trì chỉ tiêu kế hoạch từ thời bao cấp vì nó không còn phù hợp với kinh tế thị trường.
Có bệnh thành tích, bệnh hình thức hay không khi chỉ tiêu tăng trưởng GDP hàng năm không chỉ là một chỉ số tổng hợp dùng như phương tiện đánh giá sự vận động của nền kinh tế, mà còn thêm nhiệm vụ là thước đo năng lực của giới điều hành? Nếu thế, cố nhiên, "đích" trong điều hành của giới chức địa phương luôn nhắm đến con số…tăng trưởng GDP sao cho "năm sau cao hơn năm trước", chưa kể, có nơi còn thêm một ẩn ý "tỉnh ta phải phát triển hơn tỉnh bạn".
Tình trạng phổ quát là TP. Và phải chăng, đây cũng là ý mà ông Vương Đình Huệ muốn nhắc nhỏm trong việc tính hạnh GDP của các địa phương, bằng câu hỏi trên? Nhưng, một nguyên nhân quan trọng khác là việc tính trùng giá trị GDP giữa các địa phương đã dẫn tới GDP cả nước thì "héo" nhưng địa phương nào cũng "tươi".
Nhưng còn một bên khác lại biện hộ, đây vẫn là chỉ tiêu cơ bản để đánh giá hiệu quả nền kinh tế, ngay cả ở cấp tỉnh. Tuy nhiên, với các DN con ở địa phương thì vẫn được tách doanh thu, sản lượng về cho địa phương. Những cơ chế động lực được thiết kế nhằm phát triển kinh tế theo các định hướng này sẽ giúp giới kinh dinh và người dân dự đoán được giải pháp của chính quyền "Đáng lẽ phải có tỉnh GDP thấp hơn cả nước", vị chuyên gia từ cơ quan thống kê bình luận.
Hồ Chí Minh thậm chí còn đề xuất và được Chính phủ cho phép điều chỉnh chỉ tiêu thu ngân sách theo hướng giảm thu nội địa và tăng thu từ dầu thô đó thôi. Vấn đề nằm ở chỗ, ngay khi xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - từng lớp địa phương, nhiều ủy ban nhân dân cấp tỉnh đã đưa vào kế hoạch con số GDP cho cả nhiệm kỳ, khi được hội đồng quần chúng. Quay lại với thắc mắc: GDP chạy đi đâu? Một số căn do đã nói ở trên, nhưng vấn đề còn nằm ở nhiều giác độ khác.
Nhiều chuyên gia từng cảnh báo, trong nền kinh tế thị trường, các kế hoạch phát triển của địa phương chỉ nên mang tính dự báo, định hướng.
Kết quả là có những giá trị sinh sản được tính cho nhiều địa phương khác nhau. Và thành ra, đây là nguyên cớ mà vị chuyên gia nọ nói vui rằng, "GDP chạy quanh để mỗi nơi túm một ít". Chả hạn với một tập đoàn có trụ sở tại Hà Nội, con số về doanh thu, sản lượng.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét